Bağışıklık sistemi, yediğiniz veya içtiğiniz bir şeye anormal bir tepki verdiğinde, bu durum gıda alerjisi olarak adlandırılır. Gıda alerjisi, cildi, solunum, gastrointestinal sistemi veya kardiyobasküler sistemleri etkileyebilir. Gıda alerjisi, anne karnından itibaren başlayarak insan hayatını etkileyebilir.
Yapılan araştırmalara göre, toplumun en az yüzde 20’sinin alınan bir besinin kendisini rahatsız ettiğine inandığı gösterilmektedir. Ancak besin alerjilerinin sıklığı çocuklarda yüzde 2-8, yetişkinlerde ise yüzde 1 civarındadır. Bu oran nüfusta yüzde 2 oranında görülür.
Gıda alerjilerinin belirtileri nelerdir?
Gıda alerjisi belirtileri, hafif ve şiddetli arasında değişiklik gösterebilir. Bazı alerjiler aniden ortaya çıkarken, bazıları birkaç saat içinde gelişebilir. Gıda alerjisi, özellikle solunumu etkilediği durumlarda yaşamı tehdit edici olabilir. Astımı olan kişilerde gıdaya karşı ölümcül alerjik reaksiyon riski artar.
Gıda alerjisinin hafif belirtileri;
Burun akıntısı veya tıkanması
Hapşırma
Kaşıntılı sulu gözler
Ciltte döküntü
Şişme
Karın krampları
İshal
Yorgunluk, kas zayıflıkları, eklem ve kaslarda ağrı
Uyku hali, sersemlik, durgunluk
Şiddet gıda alerjisi belirtileri (Anafilaksi);
Nefes almada zorluk
Dilin, dudakların veya boğazın şişmesi
Kurdeşen (lekeli, kaşıntılı, kabarık döküntüler)
Mide bulantısı ve kusma
Baş dönmesi, baygınlık
Kalp çarpıntısı, nabzın hızlı atması, düzensiz nabız
Ateş, üşüme, karıncalanma, morarma
En yaygın gıda alerjileri
1. Süt
Çocukların yaşamlarının ilk zamanlarında karşılaştıkları inek sütü, her 100 çocuktan 3’ünde alerjik reaksiyonlara neden olur. İnek sütü, özellikle çocuklarda en çok görülen besin alerjisidir. Sağlıklı bir bebeğe inek sütü verilmeye başlandıktan sonra ishal, kusma, huzursuzluk ve dışkıda kan gibi belirtiler görülürse, inek sütü alerjisi akla gelebilir. Süte ek olarak tereyağı, peynir, muhallebi, yoğurt, margarin gibi süt ürünleri de kullanılmamalıdır.
2. Yumurta
Yumurta da, sıklıkla tüketilen ve yaygın olarak görülen gıda alerjilerinden biridir. Yumurta beyazına karşı olan alerji, sarıya oranla daha fazladır. Yumurta alerjisi, genellikle bebeklikte ve çocuklukta görülür. Egzama, kaşıntı ve deri lezyonlarının görülme ihtimali yüksektir.
3. Yer fıstığı
Çocukların yer fıstığına karşı alerjisi, nadiren gelişir. Bu yüzden de genellikle ömür boyu sürer. Fıstık alerjileri, özellikle ciddidir. Nadir olsa da, fıstık alerjisi anaflaksiye neden olabilir. Bu durumda nefes alma kısıtlanır ve kalp durması görülebilir. Acil tıbbi müdahale gerektirir.
4. Balık
Güçlü alerjilerdir, ani ve zorlu belirtilere neden olurlar. Astım ve egzamaya ek olarak, sindirim sistemi alerjilerine de yol açabilirler. Köpek balığı, vatoz, morina balığı, sardalya, uskumru ve ton balığı, en çok alerjiye neden olarak balıklar arasındadır.
5. Kabuklu deniz ürünleri
Karides, kalamar, yengeç, salyangoz, deniz tarağı, midye, istiridye ve ahtapot, besin alerjisine neden olabilir. Deniz ürünü tüketildikten sonra gözde kaşıntı, kızarma, deride lezyonlar görülebilir. Ayrıca anaflaksi de görülebilir.
6. Buğday
Buğday ve mısır, diğer besinlere göre daha fazla alerjik reaksiyona sebep olabilir. Buğday alerjisi olan kişilerin kepek, ekmek kırıntısı, bulgur, kraker, kuskus, durum buğdayı, gluten, makarna, erişte ve nişastayı beslenmesinden çıkarması gerekir.
7. Kuruyemişler
Ceviz, badem, kaju gibi bazı kuruyemişler, tıpkı yer fıstığında olduğu gibi alerjiye neden olabilir. Kuruyemişlerden oluşan tüm besinler, alerjiyi tetikleyebilir.
8. Soya
Soya ürünleri de besin alerjisine yol açabilir. Soya unu, soya sütü, soya yağı, tofu ve tempeh gibi soya ürünleri, diyetten çıkarılmalıdır.
