Gıdahattı, Türkiye Gıda Sektörü’nün fotoğrafını çekti!

0

Her yıl yayınladığı envanterle, Türkiye Gıda ve İçecek Sanayi’ndeki gelişmelere ışık tutan, sektörün yol haritasını belirlemesine katkı yapan Gıdahattı, Türkiye Gıda ve İçecek Sanayi 2016 Envanteri’ni hazırladı.

Türkiye’de gıda yayıncılığı alanında 11 yılı geride bırakan Gıdahattı, teknoloji ve Ar-Ge’ye yatırım yaparak büyüyen ve ihracat pazarlarındaki konumunu giderek güçlendiren Türkiye Gıda Sektörü’nün yanı sıra AB Gıda Sektörü’ne ilişkin verileri de içeren Türkiye Gıda ve İçecek Sanayi Envanteri 2016’yı hazırladı. TOBB-ETÜ Rektörü Prof. Dr. Adem Şahin’in koordinasyonunda hazırlanan Envanter, sektörün gelecek yol haritasına ışık tutacak.

uretim-fabrika-gidahattiAB Gıda ve İçecek Sanayi

AB’nin iş hacmi, katma değer ve istihdam açısından en büyük sektörü olan Gıda ve İçecek Sanayi’nde faaliyet gösteren 289 bin işletme, 1,089 milyar avro iş hacmi ve 150 milyar avronun üzerinde dış ticaret büyüklüğü ile 4,25 milyon kişiye istihdam sağlıyor.

Geçtiğimiz 10 yılda ihracatını neredeyse 2 katına çıkartan AB Gıda ve İçecek Sanayi, 2015 yılında 98,1 milyar avro ihracat yaparken, 25,2 milyar avro dış ticaret fazlası verdi. 2014 yılı verilerine göre AB, yüzde 17,8’lik pay ile global gıda ve içecek ihracatında birinci, yüzde 13,8’lik payı ile de global gıda ve içecek ithalatında ikinci sırada yer alıyor.

Global ölçekte gıda ve içecek ihracatı 2005-2014 yılları arasında 2 kattan daha fazla artış gösterirken, gıda ve içecekte en büyük ihracatçılar AB, ABD, Çin ve Brezilya; en büyük ithalatçılar ise ABD, AB, Japonya, Çin ve Kanada şeklinde sıralanıyor.

AB’de 2014 yılında hanehalkı harcamaları içinde gıda ve içecek harcamalarının payı, bir önceki yıla göre sabit kalarak yüzde 14 olarak gerçekleşti. Gıda ve içecek harcamaları, hanehalkı harcamalarında konut, su ve enerji harcamalarından sonra ikinci sırayı alıyor.

gida-sanayi-fabrika-gidahattiTürkiye Gıda ve İçecek Sanayi

TÜİK’in 2016 yılında açıkladığı “Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri 2015” verilerine göre; Gıda ve İçecek Sanayi’nde 42 bin 520 işletme faaliyet gösteriyor. Bu işletmelerde 485 binden fazla kişi istihdam ediliyor.

Gıda ve içecek sanayi işletmelerinin toplam üretimi 2014 yılındaki 152,4 milyar TL’den, 2015’de yüzde 12,5 oranında artışla 171,4 milyar TL’ye yükseldi. Bu rakam,2009 yılına göre yüzde 146,7 (101,9 milyar TL) oranında bir artışı ifade ediyor.

Gıda, ekonominin lokomotif sektörlerinden

Gıda sektörü hem yarattığı katma değer hem de yaptığı ihracatla, Türkiye ekonomisinin lokomotif sektörlerinden birisi konumunda bulunuyor.

Gıda ve İçecek Sanayi’nde faaliyet gösteren işletmelerin yarattığı katma değer, 2015 yılında, bir önceki yıla göre yüzde 15,6 oranında artarak 27 milyar TL’ye ulaştı. Yaratılan katma değer, 2009 yılına göre ise yüzde 127,9 oranında artmış bulunuyor.

ihracat-gidahattiTürkiye gıda sektörü, dış ticarette fazla veren sektörlerin başında geliyor. Gıda ve İçecek Sanayi ihracatı, büyük ölçüde Rusya ambargosu ve yakın coğrafyadaki olumsuzlukların etkisiyle 2016 yılında bir önceki yıla göre yüzde 6,9 oranında azalarak 11 milyar dolar seviyesine geriledi. Gıda ve içecek ithalatı ise geçen yıl yüzde 2,5 oranında azalarak 5,6 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Türkiye toplam ihracatındaki payı geçen yıl yüzde 2,8 ile bir önceki yılla aynı seviyede gerçekleşen gıda sektörü, bu rakamlarla, ihracatta yaşanan düşüşe rağmen dış ticarette fazla vermeye devam etti. 2016 yılında 5,6 milyar dolar dış ticaret fazlası veren sektörde, dış ticaret karşılama oranı ise yüzde 199,6 oldu.

Gıda sektöründe yabancı yatırımlar

Türkiye gıda ve içecek sanayine yabancı yatırımcıların ilgisi de sürüyor. Merkez Bankası’nın verilerine göre; 2016 yılında faaliyete geçen 12 şirket ile birlikte, sektörde faaliyet gösteren yabancı sermayeli şirket sayısı 577’ye yükseldi. Yabancı sermayeli şirketlerde ilk sırayı 100 adet şirket ile Almanya alırken, bu ülkeyi Hollanda (44), Fransa (33), ABD (31) ve Suriye (30) takip ediyor.

Gıda ve içecek sanayinde doğrudan yabancı yatırımların tutarı da, geçen yıl 587 milyon dolar olarak gerçekleşti.

alisveris-supermarket-gidahattiGıda ve içecek harcamaları

Gıda ve içecek harcamaları, Türkiye’de hanehalklarının harcamaları içinde konut ve kira harcamalarının ardından ikinci sırada yer alıyor.

Türkiye İstatistik Kurumu Hanehalkı Tüketim Harcamaları Araştırması sonuçlarına göre, hanehalkı başına ortalama aylık gıda ve alkollü ve alkolsüz içecek harcaması, 2015 yılında 624 TL olarak gerçekleşti.

Gelire göre sıralı yüzde 20’lik gruplar itibariyle tüketim harcamalarının dağılımında ise gelirden en az pay alan beşinci yüzde 20’lik grupta yer alan hanehalklarının gıda ve içecek harcamasına ayırdıkları pay yüzde 34,6 olurken, gelirden en fazla pay alan birinci gruptaki hanehalklarının ayırdığı pay ise yüzde 17,1 oldu.

2013-2015 ortalaması olarak toplam tüketim harcamaları içerisinde gıda ve içecek harcamalarının en yüksek olduğu bölge, yüzde 26,8 oranıyla Güneydoğu Anadolu Bölgesi oldu. Üç büyük il itibariyle gıda ve içecek harcamalarının payında İzmir yüzde 18 ile başı çekerken, bu ilimizi yüzde 16,9 ile Ankara, yüzde 15,8 ile İstanbul izliyor.

Avrupa ülkelerinde gıda fiyat düzeyleri

Türkiye de dahil olmak üzere 37 Avrupa ülkesine ilişkin gıda fiyat düzeyleri 2015 yılı endeksi, gıda ve alkolsüz içecekler grubundaki fiyatlarda, 172,2’lik endeks değeriyle İsviçre’nin en pahalı, Makedonya’nın ise 58 puanla en ucuz ülke olduğunu gösterdi. 89,2 endeks değeriyle 23. sırada yer alan Türkiye’deki gıda ve alkolsüz içecek fiyatları, AB ortalamasının altında kaldı.

ar-ge-gidahattiGıda Sanayi’nde Ar-Ge

TÜİK’in Ar-Ge Faaliyetleri Araştırması’na göre; Gıda ve İçecek Sanayi Ar-Ge harcamaları, 2015 yılında 119,7 milyon TL olarak gerçekleşti. 2009 yılına göre yüzde 59 oranında artan Ar-Ge harcamalarının 60,4 milyon TL’si personel, 32,6 milyon TL’si diğer cari, 14,5 milyon TL’si makine ve teçhizat ve 5,8 milyon TL’si de sabit tesis harcamalarından oluştu.

Gıda Sanayi’nde büyüme

TÜİK’in harcamalar yöntemine göre açıklamış olduğu Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) verilerine göre, 2009-2015 yılları arasında Türkiye ekonomisi cari fiyatlarla 2,3 kat büyüyerek 999 milyar TL’den 2.338 milyar TL’ye, aynı dönemde Gıda ve İçecek Sanayi ise 2,2 kat artışla 145 milyar TL’den 321 milyar TL’ye yükseldi.

2016 yılında imalat sanayi üretim endeksi yüzde 1,4 oranında artarken, Gıda Sanayi üretim endeksi yüzde 2 arttı, İçecek Sanayi üretim endeksi ise yüzde 1,5 oranında daraldı.

Gıda ve içecekte üretici fiyatları

Türkiye Gıda ve İçecek Sanayi 2016 Envanteri, gıda ve içecek sanayindeki fiyat değişimlerini yansıtan verileri de içeriyor.

Gıda Sanayi Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE), 2016 yılının sadece 4 ayında, Türkiye genel Yİ-ÜFE değerlerinden daha yüksek seviyede gerçekleşti. Gıda ürünlerinde yıllık Yİ-ÜFE değerleri 2014 yılının tamamında ve 2015 yılının Ocak-Ağustos döneminde sürekli olarak çift haneli oranlarda gerçekleşirken, Eylül 2015’den, 2016 yılının sonuna kadar tek haneli oranlar dikkat çekti.

İçecek Sanayinde ise üretici fiyatları Aralık 2016 hariç, diğer aylarda hem genel hem de Gıda Sanayi Yİ-ÜFE değerlerinden daha yüksek seyretti.

gida-fiyatlari-enflasyon-gidahattiGıda fiyat artışları

Her fırsatta yüksek enflasyonun suçlusu olarak gösterilen gıda fiyatlarındaki değişimler ise TÜİK tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verileri ile ortaya konuldu. 2016’da gıda ve alkolsüz içecek grubunda yıllık bazdaki artışlar, Ocak ve Temmuz ayları hariç, bir önceki yılın aynı aylarına göre daha düşük değerlerde gerçekleşti. Alkollü içecekler grubunda ise 2016 yılındaki tüm aylık değerler, 2015’e göre daha yüksek seyretti.

Küresel gıda fiyatları

BM Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO), tahıl, et, süt ürünleri, bitkisel yağ ve şeker olmak üzere 5 temel emtianın uluslararası ticaretindeki fiyat değişimlerini aylık bazda yansıtan Gıda Fiyat Endeksi, 2016 yılı ile birlikte beşinci yılı da düşüşle kapattı.

2017 yılına hızlı bir başlangıç yapan endeks, Şubat ayında, bir önceki aya göre yüzde 0,5 oranında artışla 175,5 puanla, son iki yılın en yüksek değerine ulaştı. Endeks Ocak ve Şubat aylarındaki artışın ardından Mart ayında yüzde 2,8 oranında düşüşle 171 puan, Nisan ayında da bir önceki aya göre yüzde 1,8 daha düşerek, 168 puan seviyesinde oluştu.

Küresel gıda fiyatlarındaki değişimler, FAO ve diğer uluslararası kuruluşların küresel arz beklentilerine paralel olarak gerçekleşiyor

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin!
Lütfen isminizi yazın