Artvin yaylalarında 90 yabani tıbbi aromatik bitki şifa için kullanılıyor

0
117

Üç yıl boyunca süren etnobotanik araştırma sonucunda Artvin’in Hopa, Kemalpaşa, Borçka ve Şavşat ilçelerinin yaylalarındaki halkın, 90 yabani bitki türünü başta deri hastalıkları olmak üzere sindirim, solunum, dolaşım yolu rahatsızlıklarıyla ilgili birçok hastalığın tedavisinde kullandıkları tespit edildi.

Bu türler içerisinde en çok kullanılanlar ise sırasıyla şu şekilde belirlendi.

  • Plantago major (bağa yaprağı, yedi damar, ohte damar, balarzarghva, sinirli ot, damarlı ot),
  • Urtica dioica (ısırgan, gez gezik, çinçar),
  • Picea orientalis (ladin, nadzvi),
  • Rosa spinosissima (askil, eskül, esgül, kara eskül, kara kuşburnu, şilan),
  • Helichrysum rubicundum (nego, sülenay, altın otu, sürvila, altın çiçek),
  • Hypericum perforatum (mayasıl otu, sarı çiçek, kaymak çiçeği),
  • Sambucus ebulus (antzli, asli),
  • Gentiana cruciata (mayasır otu, asistava)

Bitkilerin yaprakları cilt sorunlarına uygulanıyor, çiçek kısımlarından çay yapılıyor

Geleneksel yöntemlerle üretilmiş yara iyileştirici merhem

Artvin’deki yaylacılar bitkilerin yapraklarını daha çok harici olarak cilt sorunlarında kullanıyorlar. Yaygın ikinci kullanımları ise bitkinin çiçekli toprak üstü kısımlarının demlenerek çayının içilmesi şeklinde kendini gösteriyor. Araştırmaya göre yaylacılar, yaygın cilt sorunlarından yara ve çıban tedavisinde en çok “Bağa Yaprağı” bitkisinin yapraklarını ve “Ladin-Nadzvi” ağacının reçinesini kullanıyor.

Sindirim sistemi, kadın hastalıkları, dolaşım ve kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarında ise daha çok “Isırgan-Çinçar”, “Nego-Ölmezçiçek”, “Civanperçemi-Kılıç Otu”, “Pitna-Nane” ve “Kondar” bitkilerinin toprak üstü çiçekli kısımları kullanılıyor.

Motsvi ya da Mahabur olarak isimlendirilen yaban mersini (Vaccinium myrtillus) bitkisinin meyvelerinin taze tüketiminin ve yapraklarının çayının diyabet hastalarına ve göz hastalıklarına iyi geldiği belirtilmiştir.

Motsvi ya da Mahabur olarak isimlendirilen yaban mersini (Vaccinium myrtillus) bitkisinin meyvelerinin taze tüketiminin ve yapraklarının çayının diyabet hastalarına ve göz hastalıklarına iyi geldiği belirtilmiştir.
Araştırmacılar, yaylalarda tıbbi amaçla en çok yararlanılan yabani meyve ve yemişlerin çeşitli kuşburnu, mürver, yaban mersini ve alıç türleri olduğunu belirtti. Vatandaşların bu meyveleri çoğunlukla solunum yolu için kullandıklarını ifade eden araştırmacılar, özellikle de soğuk algınlığı, öksürük ve endokrine sistemi rahatsızlarında kullandıklarını tespit etti.

Ayrıca yaylacıların bir çoğu gıda olarak tüketilen bazı yabani ot yemeklerinden Polygonum carneum bitkisini, hastalıklara yakalanmamak için sağlık koruyucu bitki olarak kullandıklarını belirtti.

Bitki bilgeliği ve biyokültürel çeşitlilik korunmalı

Çalışmalarına memleketi Artvin’de devam eden etnobotanikçi Dr. Ceren Kazancı Oruç ve Artvin Çoruh Üniversitesi Doğal Kaynak Yönetimi Bölümü yüksek lisans öğrencisi Soner Oruç bu araştırmalarında, Artvin ve Ardahan’daki yaylacılık kültürüne dikkat çekti.

Araştırmacılar yabani bitkiler ve bu değerli kadim bilgilerin bir an önce korunması, derinlemesine araştırılması, eğitimler, kitaplar ve festivallerle genç nesillere aktarılması gerektiğine vurgu yapıyor. Ayrıca araştırmacılar, bu geleneksel bitki bilgeliğinin korunması ve yöre halkının geçimine katkı sağlanması için bitki temelli besin ve kozmetik ürünlerin üretileceği küçük ölçekli üretim tesislerinin kurulmasına destek olmak istiyorlar.

https://www.bilimma.com/mastodonlar-2-milyon-yil-once-gronlandda-dolasiyordu/

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here